नवी दिल्ली: पश्चिम आशियातील वाढता संघर्ष आणि जागतिक ऊर्जा बाजारातील अस्थिरतेमुळे देशांतर्गत तेल कंपन्यांनी शुक्रवारी पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात प्रति लिटर ३ रुपयांची मोठी वाढ केली आहे. हे नवीन दर तात्काळ प्रभावाने लागू करण्यात आले आहेत. या दरवाढीमुळे कोलकाता, मुंबई आणि चेन्नई यांसारख्या शहरांमध्ये पेट्रोलने १०० रुपयांचा टप्पा ओलांडला आहे.
प्रमुख शहरांतील नवीन दरपत्रक
खालील तक्त्यात प्रमुख महानगरांमधील वाढीव दर दर्शवले आहेत: शहर पेट्रोलचा नवीन दर (प्रति लिटर) डिझेलचा नवीन दर (प्रति लिटर) दिल्ली ९७.७७ रुपये ९०.६७ रुपये मुंबई १०६.६८ रुपये ९३.१४ रुपये कोलकाता १०८.७४ रुपये ९५.१३ रुपये चेन्नई १०३.६७ रुपये ९५.२५ रुपये
दरवाढीची प्रमुख कारणे
१. पश्चिम आशियातील संघर्ष: इराण आणि इस्रायलमधील तणावामुळे जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमतीत ५०% पेक्षा जास्त वाढ झाली आहे. कच्च्या तेलाचा दर प्रति बॅरल $११३-$११४ पर्यंत पोहोचला आहे.
२. तेल कंपन्यांचा तोटा: गेल्या दोन वर्षांपासून किमती स्थिर असल्याने इंडियन ऑइल, भारत पेट्रोलियम आणि हिंदुस्थान पेट्रोलियम यांसारख्या कंपन्यांना दररोज सुमारे १,००० कोटी रुपयांचा तोटा सहन करावा लागत होता.
३. पुरवठा साखळीतील अडथळे: हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतील संकटामुळे जागतिक इंधन वाहतुकीवर परिणाम झाला असून आयात खर्च वाढला आहे.
सीएनजी दरातही वाढ
केवळ पेट्रोल-डिझेलच नव्हे, तर दिल्ली-एनसीआरमध्ये सीएनजीच्या दरातही २ रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. यामुळे दिल्लीत सीएनजीचा दर ७९.०९ रुपये प्रति किलो झाला आहे. मुंबईतही महानगर गॅस लिमिटेडने यापूर्वीच २ रुपयांची दरवाढ लागू केली आहे.
सरकारची भूमिका
तेल सचिव नीरज मित्तल यांनी स्पष्ट केले आहे की, दरवाढ झाली असली तरी देशात इंधनाचा तुटवडा नाही. भारताकडे सध्या ६० दिवसांचा इंधन साठा आणि ४५ दिवसांचा एलपीजी साठा शिल्लक आहे. त्यामुळे नागरिकांनी घाबरून जाण्याचे किंवा इंधनाची साठवणूक करण्याची गरज नाही. दरम्यान, पंतप्रधान मोदींनी परकीय चलन साठा वाचवण्यासाठी नागरिकांना इंधन वापरात काटकसर करण्याचे आवाहन केले आहे.